Dołącz do czytelników
Brak wyników

Prawo , Otwarty dostęp

4 lutego 2020

NR 181 (Styczeń 2020)

Jak interpretować hiszpański zakaz zawierania umów?

112

W Hiszpanii od 23 grudnia 2010 r. obowiązuje ustawa, która do katalogu wymierzanych kar wprowadziła karę pozbawiania możliwości zawierania umów z jednostkami publicznymi przez osobę prawną. 

Informacja o statusie danej osoby prawnej wykazywana jest w zaświadczeniu wydawanym przez odpowiednią hiszpańską instytucję – Centralny Hiszpański Rejestr Osób Skazanych (Registro Central de Penados). Przed 2010 r. w tamtejszym ustawodawstwie nie istniała kara zakazu ubiegania się o zamówienie, o której mowa w art. 24 pkt 21 ustawy – Prawo zamówień publicznych. Tymczasem zakres przedmiotowy kary zakazu zawierania umów z jednostkami sektora publicznego i zakazu ubiegania się o udzielenie zamówienia publicznego stanowią różnicę, stąd problem, jak interpretować dokument hiszpański w postępowaniach prowadzonych w Polsce. 
 

Przykłady z orzecznictwa KIO


Po wprowadzeniu ustawy z 2010 r. w Hiszpanii (praktyka wykonawców pochodzących z tego kraju była problematyczna w Polsce) początkowo, tj. na przełomie lat 2011/2012, składali oni w postępowaniach prowadzonych przez polskich zamawiających oświadczenia złożone przed hiszpańskimi notariuszami, mimo że w okresie sześciu miesięcy przed terminem składania ofert, w związku ze zmianami w prawie, pojawiła się możliwość uzyskania odpowiedniego zaświadczenia z rejestru hiszpańskiego. 

 

  • Pierwsze wyroki w analogicznej sprawie to orzeczenia z 29 czerwca 2012 r., sygn. akt: KIO 1010/12, KIO 1034/12, KIO 1035/12, KIO 1037/12, KIO 1038/12 

Jeden z wykonawców będący osobą prawną, mający siedzibę w Królestwie Hiszpanii, zamiast zaświadczenia o niekaralności podmiotu zbiorowego pochodzącego z Hiszpańskiego Rejestru Karnego złożył w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego oświadczenie złożone przed hiszpańskim notariuszem, iż nie podlega wykluczeniu m.in. z powodu wskazanego w art. 24 ust. 1 pkt 9 Pzp (obecnie art. 24 pkt 21 Pzp). 
W trakcie postępowania odwoławczego podnosił, że znaczenie i zakres zakazu ubiegania się o zamówienie publiczne jest różny w obu porządkach prawnych. Artykuł 33 ust. 7 lit. f i art. 262 hiszpańskiego kodeksu karnego odnoszą się tylko do zakazu uczestnictwa w przetargach sądowych i zakazu zawierania umów z sektorem publicznym, różny jest zakres przedmiotowy odpowiedzialności karnej, różne terminy zatarcia kar, zaświadczenie z RCP nie odzwierciedla innych zakazów zawierania umów z jednostkami sektora finansów publicznych, ale tylko orzeczone na podstawie kodeksu karnego. Powstają zatem poważne wątpliwości, czy zaświadczenie to można było traktować jako ekwiwalent zaświadczenia z KRK.

KIO, biorąc pod uwagę, że w ciągu sześciu miesięcy poprzedzających termin składania ofert w przedmiotowym postępowaniu w życie weszły nowe regulacje prawne, uprawniające osoby prawne do składania wniosków o wydanie zaświadczenia o niekaralności, wskazała:

Należy uwzględnić cel, dla którego dokument jest składany, tj. potwierdzenie faktu niekaralności podmiotu ubiegającego się o zamówienie, a nie aspekt wyłącznie formalny. Kwestią wtórną jest rodzaj dokumentu, za pomocą którego dany wykonawca wykaże, że fakt popełnienia przez niego określonego przestępstwa nie nastąpił. Oświadczenie ze swej istoty nie jest bowiem „gorszym” środkiem dowodowym. Tym samym, biorąc pod uwagę powyższe ustalenia co do stanu prawnego i faktycznego, a także fakt, że ani odwołujący, ani żaden inny wykonawca nie zakwestionował zgodności z prawdą złożonych oświadczeń, Izba stwierdza, że w świetle tych okoliczności 

Ważne!

przedstawienie przez wskazane podmioty hiszpańskie oświadczenia przed notariuszem o braku podstaw do wykluczenia w zakresie art. 24 ust. 1 pkt 9 Pzp są w tych okolicznościach postępowania wystarczające dla potwierdzenia spełnienia warunku udziału w postępowaniu i nie stanowią ani podstawy do wykluczenia, ani obowiązku wezwania do uzupełnienia dokumentów w trybie art. 26 ust. 3 Pzp.

  • W wyroku z dnia 22 czerwca 2019 r., sygn. akt: KIO 1201/12 – w podobnym stanie faktycznym – wykonawca zwracał uwagę, że zaświadczenie wydawane z rejestru karnego w Hiszpanii nie stanowi całkowitego odpowiednika zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego w Polsce i tym samym dozwolone było przedłożenie zaświadczenia z rejestru karnego w Hiszpanii lub oświadczenia złożonego przed notariuszem na potwierdzenie spełnienia analizowanego warunku udziału w postępowaniu.

KIO, rozpoznając powyższe odwołanie, wskazała:

Oceniając treść złożonych przez wykonawców wniosków, Izba stwierdza, że poza sporem w sprawie jest fakt, iż część wykonawców złożyła stosowne oświadczenia z datą sprzed wejścia w życie w Hiszpanii przepisów dotyczących możliwości otrzymania stosownych zaświadczeń o nieorzeczeniu wobec określonego podmiotu zakazu ubiegania się o udzielenie zamówienia publicznego – zakazu zawierania umów z administracją. (…)
Odnosząc się do treści podniesionego zarzutu oraz argumentów zamawiającego i przystępujących, uznać należy, że zasadne są podnoszone wątpliwości, iż w żadnej mierze data wejścia wżycie ww. dekretu nie musi być tożsama z datą rozpoczęcia przez hiszpańską administrację prowadzącą rejestry, wydawania stosownych zaświadczeń o braku orzeczenia zakazów zawierania umów i uczestnictwa w przetargach wobec osób prawnych.

Nie jest więc jasne, w jakim czasie rozpoczęto w Hiszpanii wystawianie zaświadczeń tego typu. Potwierdzać to może również fakt, że żaden z wykonawców w przedmiotowym postępowaniu, którego konsorcjant lub inny podmiot mający swoją siedzibę w Hiszpanii, nie przedstawił w tym zakresie zaświadczenia, tylko stosowne oświadczenie. Ważny jest  fakt, iż przedmiotowe postępowanie toczy się w okresie przejściowym dla prawa hiszpańskiego. (…)

 

Ważne!

Zdaniem Izby wskazać należy, że celem przepisu art. 24 ust. 1 pkt 4–9 Pzp jest potrzeba wykazania zamawiającemu, iż zamówienie publiczne nie zostanie udzielone wykonawcy, który popełnił określone przestępstwo i za które został prawomocnie skazany. Natomiast kwestią wtórną jest rodzaj dokumentu, za pomocą którego dany wykonawca wykaże, że fakt popełnienia przez niego określonego przestępstwa nie nastąpił. 



Tym samym Izba, biorąc pod uwagę powyższe ustalenia co do stanu prawnego i faktycznego, a także fakt, że żaden z wykonawców nie zakwestionował zgodności z prawdą złożonych oświadczeń, stwierdziła, iż przedstawienie przez ww. hiszpańskich uczestników konsorcjów oświadczenia o braku podstaw do wykluczenia, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 9 Pzp, są w tych okolicznościach postępowania wystarczające dla potwierdzenia spełnienia warunku udziału w postępowaniu.

Oznacza to, że KIO uznała oświadczenia złożone przed notariuszem za prawidłowe i wystarczające.

W niniejszym wyroku, KIO odniosła się również do pr...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy