Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdaniem eksperta

25 czerwca 2018

NR 164 (Czerwiec 2018)

JEDZ – wątpliwości i obowiązki

700

Jednolity europejski dokument zamówienia jest oświadczeniem wykonawcy przekazywanym zamawiającemu w toku prowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

Dokument zawiera oświadczenia wykonawcy, że nie podlega on wykluczeniu z udziału w postępowaniu, spełnia kryteria selekcji i kwalifikacji, a w przypadku polegania na zdolności innych podmiotów dokument ten potwierdza również spełnianie właściwych kryteriów przez podmioty, które użyczają swój potencjał. Zamawiający może także żądać przedstawienia formularzy JEDZ w odniesieniu do podwykonawców w kontekście braku podstaw do wykluczenia ich z postępowania.

POLECAMY

JEDZ jest dostępny we wszystkich językach UE i wymagany w procedurach udzielania zamówień publicznych w całej Unii Europejskiej. Zastępuje pełną dokumentację dowodową (wszystkie dokumenty na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu i brak podstaw do wykluczenia) stosowaną dotychczas w przetargach powyżej progu unijnego, co oznacza uproszczenie dostępu do wspólnego rynku zamówień na terenie UE.

Odformalizowanie procedury

Wzór standardowego formularza JEDZ oraz instrukcje dotyczące jego stosowania zawarte są w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2016/7 z dnia 5 stycznia 2016 r. (Dz. Urz. UE L 3/16 z 2016 r.), wydanym m.in. na podstawie art. 59 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18WE (Dz. Urz. UE L 94/65 z 2014 r.).

Ważne!

Formularz JEDZ może być jedynym sposobem potwierdzenia kryteriów kwalifikacji i selekcji przez wykonawcę i braku podstaw do wykluczenia.

Potwierdza to uchwała Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt: KIO KU 20/17, w której stwierdzono, że z art. 25 ust. 1 Pzp1 nie wynika, aby zamawiający nie mógł dokonać oceny spełnienia wymogów podmiotowych wykonawcy jedynie na podstawie złożonych oświadczeń.

KIO podzieliła stanowisko zamawiającego, uznając, że słusznie wskazał, iż z przepisów ustawy nie wynika obowiązek żądania łącznie wszystkich wymienionych w rozporządzeniu dokumentów na potwierdzenie braku podstaw do wykluczenia wykonawcy i potwierdzenia spełnienia przez niego warunków udziału w postępowaniu.

Ważne!

Od decyzji zamawiającego zależy – o czym przesądza treść dokumentacji postępowania – jakie przesłanki wykluczenia i jakie warunki udziału w postępowaniu ma wykazać wykonawca za pomocą dokumentów, a w jakim przypadku zamawiający oprze się na złożonych przez wykonawcę oświadczeniach.

Z tego powodu oświadczenie składane przez wykonawcę na formularzu JEDZ ma charakter ostateczny. Potwierdza to wyrok KIO z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt: KIO 888/17, w którym stwierdzono: (…) odformalizowanie postępowania, na które wskazywano, nie polega na tym, że nie podaje się informacji bądź podaje się jakiekolwiek informacje. Odformali-zowanie procedury polega na tym, że na etapie składania JEDZ wykonawca zobowiązany jest do jasnego i precyzyjnego przedstawienia informacji, których ocena pozwoli na sprawdzenie zdolności wykonawcy i spełnienia przez niego warunków. Wykonawca na tym etapie postępowania nie musi składać dużej liczby dokumentów. Nie zmienia się bowiem sposób oceny i weryfikacji zdolności wykonawców, wszyscy muszą wykazać się spełnieniem warunków oraz przedstawić w tym zakresie stosowne zobowiązania, czyli JEDZ jest dokumentem kategorycznym, jeżeli chodzi o wagę oświadczeń i informacji, jakie wykonawca przedstawia za jego pomocą.

KIO podkreśla, że złożenie oświadczeń przez wykonawców nie jest testem na umiejętność uzupełnienia JEDZ, ale sposobem na realne odformalizowanie postępowania, które jednocześnie pozwala zamawiającemu na prowadzenie weryfikacji wykonawców, którzy nie są zobowiązani do złożenia na tym etapie postępowania dokumentów.

Ważne!

Wykonawca, którego oferta zostanie uznana za najkorzystniejszą, będzie zobowiązany do przedstawienia dokumentów, które będą potwierdzały treść złożonych oświadczeń.

W orzeczeniu KIO z dnia 6 lipca 2017 r., sygn. akt: KIO 1183/17, znajduje się stwierdzenie, że wykonawca jest związany oświadczeniem zawartym w JEDZ, do którego zmiany może zgłaszać tylko w szczególnie uzasadnionych okolicznościach.

Tajemnica przedsiębiorstwa

W kontekście składania JEDZ pojawia się istotne pytanie o jego charakter w sytuacji konieczności (możliwości) złożenia zastrzeżenia wobec zawartych w nim informacji

Odformalizowanie procedury polega na tym, że na etapie składania JEDZ wykonawca zobowiązany jest do jasnego i precyzyjnego przedstawienia informacji, których ocena pozwoli na sprawdzenie zdolności wykonawcy i spełnienia przez niego warunków.

stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, a także – co się z tym wiąże – zachowania bezpieczeństwa przy przesyłaniu tego dokumentu.

Jedną z istotnych przesłanek, konieczną do wykazania w sytuacji, gdy określone informacje wykonawca chce objąć tajemnicą przedsiębiorstwa, jest kwestia poufności, której w sytuacji przesłania dokumentów pocztą elektroniczną można nie dochować.

Ważne!

Należy pamiętać, że na podmiocie zastrzegającym tajemnicę przedsiębiorstwa ciąży obowiązek zachowania dbałości o zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa w każdym przypadku działalności tego podmiotu. W sytuacji gdy wykonawca zaniedba obowiązek utrzymania poufności danych informacji, nie może powoływać się na ochronę wynikającą z przepisów.

Tym samym, jeżeli wykonawca zaniedbał ciążące na nim obowiązki, zamawiający jest zwolniony z zachowania poufności względem zastrzeżonych w ofercie informacji.

Należy zauważyć, że co do zasady, informacje zawarte w JEDZ mają charakter jawny. W każdej sytuacji należy jednak odnieść się do rodzaju zastrzeżonych informacji i przesłanek do ich utajnienia, które wskazał wykonawca. KIO wielokrotnie stwierdzała, że fakt, iż dane informacje należy uznać za tajemnicę przedsiębiorstwa, każdorazowo podlega indywidualnemu badaniu i ocenie, zależy to bowiem od ich treści i znaczenia. Tym niemniej, wskazują na to orzeczenia KIO (zob. np. wyrok z dnia 13 marca 2017 r., sygn. akt: KIO 381/17): (…) racjonalny ustawodawca nie zakładałby sporządzania tego typu dokumentu z informacjami o charakterze tajemnicy przedsiębiorstwa czy innej informacji prawnie chronionej.

W zakresie informacji składnych na formularzu JEDZ, które potencjalnie mogłyby być objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, warto wskazać na wykaz pracowników technicznych lub służb technicznych, które wykonawca kieruje do realizacji zamówienia.

Ważne!

Aktualne orzeczenia KIO wskazują, iż informacje zawarte w wykazie osób skierowanych przez wykonawcę do realizacji zamówienia publicznego nie stanowią własności przedsiębiorstwa, tylko własność osób współpracujących z przedsiębiorstwem.

W orzeczeniach KIO pojawia się także stwierdzenie, że wiele z takich danych można pozyskać z ogólnodostępnych rejestrów (tak np. w przypadku: geodetów, radców prawnych, osób pełniących samodzielne funkcje techniczne w budownictwie), a ponadto, co także nie jest bez znaczenia, jeśli podmiot prowadzący postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego jest podmiotem wydatkującym środki publiczne, to dobro publiczne sprzeciwia się ochronie wykazu osób i traktowaniu tych informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa.

Zgodnie z wyrokiem KIO z dnia 12 stycznia 2015 r., sygn. akt: KIO 2784/14: jeśli wartością podlegającą ochronie, jako tajemnica przedsiębiorstwa, miałaby być informacja o tym, że wykonawca współpracuje z daną osobą, a wartość tej informacji wyrażać się ma w ewentualnej szkodzie, jaką wykonawca mógłby ponieść w razie zerwania współpracy przez tę osobę (na co wskazywali wszyscy trzej wykonawcy), względnie – w wyniku jej odejścia do konkurencji (wzbogacenie konkurencji o tę osobę i tym samym podniesienie jej konkurencyjnej pozycji na rynku), to należy wskazać, że właściwym narzędziem zabezpieczenia się przez wykonawcę przed utratą danego specjalisty byłoby na przykład zawarcie umów z tymi osobami „na wyłączność” czy wprowadzenie w ramach porozumień kreujących wzajemne stosunki odpowiednich postanowień dotyczących zakazu konkurencji. W takich przypadkach porozumienia powinny zabezpieczać interesy wykonawców. Powoływanie się zaś na tajemnicę przedsiębiorstwa, jako narzędzie do ochrony specjalistów przeznaczonych do realizacji zamówienia, w świetle zasady jawności postępowania o udzielenie zamówienia publicznego Izba uznaje za działanie nieprawidłowe i niewłaściwe.

Po 18 kwietnia

Formularz JEDZ nie może być złożony na nośniku takim, jak płyta CD lub pendrive. Wynika to wprost z definicji, do której odwołuje się art. 10a ust. 1 Pzp: W postępowaniu o udzielenie zamówienia komunikacja między zamawiającym a wykonawcami, w szczególności składanie ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, oraz oświadczeń, w tym oświadczenia składanego na formularzu jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia, sporządzonego zgodnie z wzorem standardowego formularza określonego w rozporządzeniu wykonawczym Komisji Europejskiej wydanym na podstawie art. 59 ust. 2 dyrektywy 2014/24/UE oraz art. 80 ust. 3 dyrektywy 2014/25/UE, zwanego dalej „jednolitym dokumentem”, odbywa się przy użyciu środków komunikacji elektronicznej.

Zgodnie z art. 2 pkt 17 Pzp środki komunikacji elektronicznej to środki w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2013 r., poz. 1422, z 2015 r., poz. 1844 oraz z 2016 r., poz. 147 i 615) lub faks.

Środki komunikacji elektronicznej w rozumieniu ww. ustawy to rozwiązania techniczne, w tym urządzenia teleinformatyczne i współpracujące z nimi narzędzia programowe, umożliwiające indywidualne porozumiewanie się na odległość przy wykorzystaniu transmisji danych między systemami teleinformatycznymi, a w szczególności pocztą elektroniczną.

Ważne!

Instrukcja UZP2 przewiduje, że wykonawca wysyła do zamawiającego pocztą elektroniczną zaszyfrowany plik JEDZ, korzystając z ogólnodostępnych aplikacji szyfrujących, podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym, a hasło do pliku załącza do oferty papierowej składanej do zamawiającego.

Z kolei zamawiający po otwarciu ofert za pomocą hasła odszyfrowuje JEDZ i bada poprawność złożonego oświadczenia. W razie konieczności jego uzupełnienia przekazuje wykonawcy wezwanie do uzupełnienia JEDZ w trybie art. 26 ust. 3 Pzp, zaś wykonawca, odsyłając pocztą elektroniczną dokument zamawiającemu podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym, nie musi go już na tym etapie zaszyfrowywać.

Przy uzupełnianiu JEDZ warto pamiętać, że data na dokumencie ma być aktualna. W wyroku z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt: KIO 430/17, stwierdzono m.in.: Zdaniem Izby nie może być tak, że wykonawca, dokonując uzupełnienia JEDZ, zmuszany jest niejako do antydatowania oświadczeń w nim zawartych. Wydaje się wręcz dopuszczalne posłużenie się w ocenie tej kwestii fikcją zakładającą, że niezależnie od tego, czy w JEDZ wskazano jakąkolwiek datę, czy też nie, to biorąc pod uwagę, że składany jest on w związku z ubieganiem się o udzielenie konkretnego zamówienia publicznego, przyjmować należy, że potwierdza on stan na dzień składania ofert, jak to wynika z przepisu art. 25a ust. 1 Pzp.

Należy zwrócić uwagę, że w przypadku użycia poczty elektronicznej mogą zostać niespełnione warunki określone w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2017 r. w sprawie użycia środków komunikacji elektronicznej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego oraz udostępniania i przechow...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy