Dołącz do czytelników
Brak wyników

Prawo

6 lipca 2021

NR 194 (Lipiec 2021)

Tajemnica przedsiębiorstwa (3)

20

W niniejszym opracowaniu (trzeciej części cyklu: tajemnica przedsiębiorstwa) szczególnej analizie zostało poddane orzecznictwo dotyczące wykazania kwestii działań polegających na utrzymaniu poufności danego rodzaju informacji – jako przesłanki tajemnicy przedsiębiorstwa.

Tajemnica przedsiębiorstwa – to bardzo istotna kwestia, ponieważ jej udowodnienie jest często problemem dla wykonawców. Jako ostatni, z cyklu dotyczącego tajemnicy przedsiębiorstwa, zostanie omówiony problem wprowadzania rozwiązań, które mogłyby być uznane za podjęcie działań mających na celu utrzymanie poufności pewnych danych.

POLECAMY

Opis rozwiązań to niewystarczające udowodnienie działań

Wykonawca złożył następujące uzasadnienie w celu wykazania, że podjął działania mające za zadanie zachowanie przedmiotowych informacji w poufności.

[…] Wszystkie dokumenty zawierające tajemnicę przedsiębiorstwa są przechowywane i przetwarzane w specjalnie zabezpieczonych do tego celu pomieszczeniach oraz na specjalnie zabezpieczonym sprzęcie. Nie jest możliwy dostęp do jakiegokolwiek zakresu danych osobie zatrudnionej przez Przystępującego, o ile taka osoba nie posiada odpowiednich uprawnień. Przystępujący wskazał również szereg zabezpieczeń informatycznych – antywirus, Proxy serwer, bramkę antyspamową jako rozwiązania zapewniające ochronę przed złośliwym oprogramowaniem.

Skład orzekający KIO w wyroku z dnia 17 stycznia 2020 r., sygn. akt: KIO/2667/19 stwierdził:

[…] Na poparcie powyższej argumentacji Przystępujący nie złożył jednak żadnych dowodów mogących stanowić potwierdzenie opisanych wyżej środków ostrożności zmierzających do utrzymania zastrzeżonych informacji w tajemnicy.

Następnie skład orzekający wskazał:

W ocenie Izby Przystępujący nie wypełnił w sposób dostateczny przesłanek wynikających z ww. przepisów. Istotnym jest, że uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy sprowadziło się do ogólnikowej deklaracji o zastosowanych przez Przystępującego środkach technicznych i organizacyjnych zapewniających zachowanie ww. danych w poufności. S… opisał m.in. rozwiązania techniczne i informatyczne, jakie podjął, wskazał również na ograniczenie liczby pracowników dopuszczonych do zastrzeżonych informacji i klauzule umowne zobowiązujące personel wykonawcy do nieujawniania tych informacji. Opis ten nie został jednak poparty jakimikolwiek dokumentami, które potwierdzałyby skuteczność i prawdziwość zadeklarowanych rozwiązań. Tym samym w ocenie Izby Przystępujący nie zastosował się do dyspozycji art. 8 ust. 3 Pzp:

Ważne

Nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli wykonawca, nie później niż w terminie składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, iż zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa [...].

Sam opis zastosowanych rozwiązań (wdrożenie i stosowanie „Kodeksu postępowania” obowiązującego w firmach grupy S… oraz „Polityki społecznej odpowiedzialności biznesu”) umożliwiających utrzymanie zastrzeganych informacji w tajemnicy, niepoparty choćby elementarnymi dowodami, nie może zostać uznany za wykazanie, tj.; przedstawienie w sposób przekonujący. Biorąc pod uwagę powyższe, Izba uznała, że Przystępujący nie wypełnił obowiązków wynikających z art. 8 ust. 3 Pzp, co obligowało Zamawiającego do odtajnienia obu wyjaśnień Sweco w całości.

Ważne

W niniejszym orzeczeniu skład orzekający jednoznacznie orzekł, że same ogólnikowe deklaracje o przyjęciu określonych rozwiązań są niewystarczające.

Podobne tezy można znaleźć w orzeczeniu Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 10 lipca 2020 r., sygn. akt: KIO 1975/20:

[…] w ocenie Izby Przystępujący nie wykazał również, aby podjął – przy zachowaniu należytej staranności – działania zmierzające do zachowania informacji zawartych w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny w poufności. Zauważyć należy, że Zamawiający, weryfikując, czy powyższa przesłanka z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (uoznk) została spełniona, powinien dysponować informacjami i dokumentami, które mu na taką pozytywną weryfikację pozwolą.

Ważne

Przystępujący, zastrzegając tajemnicę przedsiębiorstwa, jedynie w sposób ogólny wskazał na okoliczności, takie jak przestrzeganie wewnętrznych procedur zabezpieczających informacje przed ujawnieniem, wprowadzenie technicznych środków zabezpieczenia, udostępnienie informacji ograniczonemu kręgowi odbiorców, zobowiązywanie osób mających dostęp do informacji do zachowania poufności.

Tego rodzaju ogólniki niewątpliwie mogą zostać wskazane przez każdego wykonawcę na potrzeby każdego postępowania. Przystępujący szerzej stosowanych środków nie opisał ani nie wyjaśnił, nie złożył również żadnych dowodów, które potwierdzałyby rzeczywiste podjęcie działań w celu zachowania informacji przedstawionych w wyjaśnieniach z dnia 15 lipca 2020 r. w poufności.

Zaniechanie to uniemożliwiło Zamawiającemu przeanalizowanie:

  • po pierwsze, czy Przystępujący faktycznie wdrożył procedury w celu ochrony informacji poufnych, na które się powoływał;
  • a po drugie, czy te procedury są skuteczne i rzeczywiście mogły być one uznane za działania wystarczające do zachowania zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorstwa informacji w poufności.

Zamawiający, dysponując jedynie lakonicznym oświadczeniem Przystępującego, nie był w stanie zweryfikować jego prawdziwości i potwierdzić, że u Przystępującego rzeczywiście obowiązują określone metody ochrony informacji. 

W ocenie Izby wykazanie powyższych okoliczności nie było obiektywnie problematyczne czy utrudnione, ponieważ działania mające na celu zachowanie poufności określonych informacji co do zasady przybierają materialną postać – mogą to być środki techniczne, informatyczne, monitoring, ale i dokumentacja potwierdzająca istnienie i wdrożenie procedur bezpieczeństwa (jak chociażby wewnątrzorganizacyjne regulaminy, polityka bezpieczeństwa informacji, umowy NDA, klauzule stosowane w umowach z pracownikami, współpracownikami, kontrahentami etc.). Przystępujący swoich ogólnych twierdzeń o stosowaniu się do istniejących procedur wewnętrznych niczym nie poparł, podczas gdy obiektywnie miał taką możliwość.

Przystępujący wraz z pismem zastrzegającym tajemnicę przedsiębiorstwa nie złożył nawet wzoru zobowiązania do zachowania poufności informacji, na który się powołał w treści pisma, przedstawienie zaś takiego dokumentu na późniejszym etapie było działaniem spóźnionym.

Ważne

Z powyższego wyroku wynika ponadto, że działania mające na celu zachowanie poufności określonych informacji, co do zasady, przybierają materialną postać – mogą to być środki techniczne, informatyczne, monitoring, ale i dokumentacja potwierdzająca istnienie i wdrożenie procedur bezpieczeństwa.

Klauzule poufności

Samo powoływanie się na klauzule poufności, bez jakiegokolwiek podania ku temu realnych i obiektywnych powodów, nie może uzasadniać uznania zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa za skuteczne. Zaniechanie publikacji danych dotyczących nowych rozwiązań i koncepcji, w ogólnie dostępnych pismach branżowych, czy ograniczanie ich treści, nie świadczy o podjętych działaniach w celu ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa.

Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 15 października 2019 r., sygn. akt: KIO 1933/19

W ocenie składu rozpoznającego spór odwołujący nie sprostał ciążącemu na nim obowiązkowi wykazania, że zastrzegane informacje mają walor tajemnicy przedsiębiorstwa, a wykonawca podjął działania w celu zachowania poufności informacji. Brak takiego wykazania zaś, zgodnie z treścią art. 8 ust. 3 Pzp. w zw. z art. 11
ust. ust. 2 uoznk, powoduje, że nie ma podstaw, aby zastrzeżenie wykonawcy uznać za skuteczne.

Zamawiający, dysponując jedynie lakonicznym oświadczeniem Przystępującego, nie był w stanie zweryfikować jego prawdziwości i potwierdzić, że u Przystępującego rzeczywiście obowiązują określone metody ochrony informacji. 

Należy zaznaczyć, że trudno też uznać, że podnoszone przez odwołującego zaniechanie publikacji danych dotyczących nowych rozwiązań i koncepcji w ogólnie dostępnych pismach branżowych czy ograniczanie ich treści, świadczy o podjętych działaniach w celu ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, skoro w utajnionych wyjaśnieniach sposobu kalkulacji ceny na żadne nowoczesne, unikalne rozwiązania nie wskazywano, a wręcz przeciwnie wykonawca stwierdził, że „informacje, które zostały zastrzeżone w tajemnicy, stanowią know-how przedsiębiorstw świadczących usługi utrzymania dróg” (vide str. 11 wyjaśnień), nie są to zatem informacje właściwe tylko dla przedsiębiorstwa odwołującego.

Trudno uznać, że podnoszone przez odwołującego zaniechanie publikacji danych dotyczących nowych rozwiązań i koncepcji w ogólnie dostępnych pismach branżowych czy ograniczanie ich treści, świadczy o podjętych działaniach w celu ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, skoro w utajnionych wyjaśnieniach sposobu kalkulacji ceny na żadne nowoczesne, unikalne rozwiązania nie wskazywano.

Ważne

Analiza, czy przedstawione przez odwołującego treści mają walor tajemnicy gospodarczej – wobec braku wykazania przesłanki formalnej, niezbędnej do uznania zastrzeżenia poufności za skuteczne – nie była w sprawie konieczna, niemniej jednak badanie słuszności i zasadności zastrzeżenia spornych informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa potwierdziło, że odwołujący nie wykazał, żeby rzeczone informacje spełniały przesłanki materialne, wynikające z art. 11 ust. ust. 2 uoznk,  co jest konieczne do udzielenia wykonawcy ochrony.

Należy zaznaczyć, że odwołujący w uzasadnieniu objęcia informacji tajemnicą handlową nie zdecydował się na szczegółowe odniesienie do danych, które zastrzega. Zbiorczo wskazano, na których stronach wyjaśnienia sposobu kalkulacji ceny znajdują się informacje, dla których odwołujący żąda utajnienia. Natomiast po lekturze uzasadnienia tajemnicy można odnieść wrażenie, że można byłoby je przyporządkować do każdych danych, niezależnie od faktycznej treści i charakteru informacji, które odwołujący zastrzega. Wykonawca posługuje się ogólnymi sformułowaniami o wartości gospodarczej, know-how, wypracowanych i zdobytych doświadczeniach czy strategii branżowej, bez przybliżenia, co rozumie przez wskazane „wymierne korzyści”, powodujące, że zastrzegane informacje stanowią chronioną wartość przedsiębiorstwa.

Ważne

Samo powoływanie się na klauzule poufności, bez jakiegokolwiek podania ku temu realnych i obiektywnych powodów, nie może uzasadniać uznania zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa za skuteczne, a jedynie stwarza wrażenie, że hasłowe podanie ogólnikowych stwierdzeń ma za zadanie uniemożliwienie konkurencji weryfikacji sposobu kalkulacji ceny wykonawcy.

Okazuje się więc, że wykonawca nie powinien upatrywać potwierdzenia podjęcia działań w celu zachowania poufności w samym powołaniu się na klauzule poufności bez określenia powodów, dla którego dany rodzaj informacji powinien mieć takie klauzule.

Wiarygodność zastrzegania tajemnicy

Brak złożenia dowodów – przy jednoczesnym szczegółowym opisaniu procedur – może budzić wątpliwości co do wiarygodności wykonawcy zastrzegającego tajemnicę. W tej kwestii należy wskazać na orzeczenie, w którym Izba zakwestionowała wręcz wiarygodność wykonawcy, który nie przedstawił dowodów, a jednocześnie – szczegółowo opisał szereg czynności, które miał podjąć...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy