Dołącz do czytelników
Brak wyników

Prawo

19 czerwca 2020

NR 184 (Czerwiec 2020)

Wytyczne Komisji Europejskiej w sprawie udzielania zamówień publicznych w kontekście COVID-19

228

W dniu 1 kwietnia 2020 r. Komisja Europejska wydała wytyczne w sprawie stosowania ram dotyczących zamówień publicznych w sytuacji nadzwyczajnej związanej z kryzysem wywołanym epidemią COVID-19 (Komunikat Komisji – Wytyczne Komisji Europejskiej w sprawie stosowania ram dotyczących zamówień publicznych w sytuacji nadzwyczajnej związanej z kryzysem wywołanym epidemią COVID-19 (Dz. U. C 108 I z 1 kwietnia 2020 r., s. 1).

Dokument skierowany jest do zamawiających publicznych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, na których spoczywa obowiązek zapewnienia dostępności produktów niezbędnych w walce z epidemią COVID-19, w szczególności środków ochrony indywidualnej, wyrobów medycznych, zwłaszcza respiratorów oraz innych środków medycznych, jak również obowiązek zapewnienia funkcjonowania infrastruktury szpitalnej i informatycznej.

W wytycznych Komisja wyjaśnia, jakie możliwości dostępne są w świetle aktualnie obowiązujących unijnych ram dotyczących zamówień publicznych, aby stawić czoła kryzysowi związanemu z epidemią. Odzwierciedlają one przyjętą przez Komisję interpretację traktatów, dyrektyw w sprawie zamówień publicznych oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, nie zmieniając obowiązujących ram prawnych.

POLECAMY

Możliwości zamawiających

Jak podano w opracowaniu PARP, Komisja wskazała następujące możliwości, które mogą rozważyć i zastosować zamawiający:

  • skorzystania w pilnych przypadkach ze znacznego skrócenia terminów, aby przyspieszyć przebieg postępowań prowadzonych na podstawie procedury otwartej lub procedury ograniczonej;
  • jeżeli możliwość skrócenia terminów będzie niewystarczająca, zamawiający mogą przewidzieć procedurę negocjacyjną bez uprzedniej publikacji ogłoszenia o zamówieniu – ostatecznie dopuszczalne jest także bezpośrednie udzielenie zamówienia wybranemu wcześniej podmiotowi gospodarczemu pod warunkiem, że podmiot ten jest jako jedyny w stanie zrealizować niezbędną dostawę przy ograniczeniach technicznych i czasowych spowodowanych pilną koniecznością;
  • zamawiający powinni również rozważyć możliwość znalezienia alternatywnych rozwiązań i nawiązania współpracy z rynkiem.

Według Komisji, w europejskich regulacjach dotyczących zamówień publicznych przewidziano już wszelką niezbędną elastyczność, dzięki której możliwe jest nabywanie towarów i usług bezpośrednio związanych z kryzysem wywołanym epidemią COVID-19 w jak najkrótszym terminie. Dodatkowo Komisja wskazuje, że w celu przyspieszenia procesu udzielania zamówień zamawiający publiczni mogą również rozważyć:

  • nawiązywanie kontaktów z potencjalnymi wykonawcami z UE i spoza UE telefonicznie, pocztą elektroniczną lub osobiście;
  • zatrudnienie pośredników, którzy mają lepsze kontakty na rynkach;
  • wysyłanie swoich przedstawicieli bezpośrednio do krajów, w których istnieją niezbędne zapasy i które mogą zapewnić natychmiastową dostawę;
  • zwrócenie się do potencjalnych dostawców o zwiększenie produkcji bądź (ponowne) rozpoczęcie produkcji.

    W kontekście poszukiwania alternatywnych czy innowacyjnych rozwiązań na potrzeby walki z epidemią już dostępnych na rynku lub takich, które mogą zostać wprowadzone w krótkim terminie oraz nawiązania w tym zakresie współpracy z podmiotami rynkowymi, w wytycznych wskazano również na możliwość:
  • korzystania przez zamawiających z innowacyjnych narzędzi cyfrowych w celu wywołania szerokiego zainteresowania podmiotów gospodarczych, które są w stanie zaproponować alternatywne rozwiązania – przykładowo mogą oni uruchamiać tzw. hackathony (maratony projektowania) służące wypracowaniu nowych koncepcji umożliwiających ponowne wykorzystywanie masek ochronnych po ich dezynfekcji, sposobów skutecznej ochrony personelu medycznego, możliwości wykrywania wirusa w środowisku itp.;
  • zacieśnienia współpracy z ekosystemami innowacji lub sieciami przedsiębiorców, które mogłyby proponować nowe rozwiązania.

Wytyczne koncentrują się przede wszystkim na przedstawieniu możliwości w zakresie wyboru przez zamawiających procedur i terminów w odniesieniu do zamówień na pilne dostawy i usługi pierwszej potrzeby w związku z epidemią COVID-19, a także, w razie konieczności, dodatkową infrastrukturę. W ocenie Komisji, w świetle przepisów dyrektywy 2014/24/UE, europejskie regulacje dotyczące zamówień publicznych dostarczają wszystkich narzędzi niezbędnych do zaspokojenia wyżej wskazanych potrzeb.

Procedury: otwarta i ograniczona – skrócenie terminów

W przypadku zamówień objętych zakresem dyrektywy (tj. o wartości równej progom unijnym lub większej), zamawiający może zdecydować o udzieleniu zamówienia w drodze procedury otwartej, czyli w trybie przetargu nieograniczonego w świetle polskiego Prawa zamówień publicznych lub procedury ograniczonej – przetargu ograniczonego według ustawy Pzp.

Ważne

W objętych dyrektywą procedurach otwartych termin na składanie ofert nie może być co do zasady krótszy niż 35 dni. Z kolei w przypadku procedur ograniczonych, dyrektywa przewiduje termin 30 dni na składanie wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu oraz termin 30 dni na składanie ofert. Terminy te mogą jednak zostać skrócone w przypadkach pilnej konieczności, należycie uzasadnionych przez instytucję zamawiającą, w których niewykonalne jest zastosowanie obowiązującego standardowo terminu. 


W procedurze nieograniczonej, w przypadku należycie uzasadnionej pilnej potrzeby, termin na składanie ofert może zostać skrócony do 15 dni. W przypadku procedur ograniczonych termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu może zostać skrócony do 15 dni, natomiast termin składania ofert do 10 dni.

Komisja wskazuje, że zastosowanie „przyspieszonego” trybu jest zgodne z zasadami równego traktowania i przejrzystości oraz zapewnia konkurencję nawet w przypadkach pilnej konieczności. W tego rodzaju sytuacjach, jeżeli niewykonalne jest wyznaczenie terminów obowiązujących w normalnych okolicznościach, instytucje zamawiające mogą zgodnie z dyrektywą skrócić terminy mające zastosowanie do otwartej lub ograniczonej procedury udzielania zamó...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy