Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

9 marca 2020

NR 182 (Marzec 2020)

Zamówienia w branży kreatywnej i new tech

57

W sektorze publicznym szczególne miejsce zajmują zamówienia skierowane do branży kreatywnej. Wielu zamawiających zobowiązanych do stosowania ustawy – Prawo zamówień publicznych jest organizatorami wydarzeń kulturalnych, zamawia projekty architektoniczne, koncepcje marketingowe, reklamy czy rozwiązania związane z nowymi technologiami i softwarem.

Zamawiający ci często ograniczeni są sztywnymi procedurami obowiązującej ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1843 z późn. zm.). 
Czy nowa ustawa – Prawo zamówień publicznych, uchwalona 11 września 2019 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 2019), która wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2021 r., rozwinie wachlarz możliwych rozwiązań przetargowych i pozwoli zamawiającym na efektywniejsze udzielanie zamówień dla branży kreatywnej i nowych technologii?

Preferowane tryby wyboru wykonawców 

Jak wynika z corocznych sprawozdań Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, w 2018 r. niemal 90% wszystkich zamówień publicznych udzielanych jest w trybie przetargu nieograniczonego1. Tryb zamówienia z wolnej ręki stosuje ok. 9% zamawiających. Marginalne znaczenie mają inne tryby udzielania zamówień, tj. przetarg ograniczony, negocjacje z ogłoszeniem, dialog konkurencyjny, negocjacje bez ogłoszenia, zapytanie o cenę, licytacja elektroniczna czy też stosunkowo nowy tryb postępowania, który miał ułatwić udzielanie zamówień na innowacyjne projekty, tj. partnerstwo innowacyjne. 

Struktura trybów stosowanych w zamówieniach publicznych

Z perspektywy sektora kreatywnego dane te nie napawają optymizmem. Optymalne przy uzyskiwaniu zamówień dla branży IP, w szczególności przy projektach innowacyjnych, są bowiem tryby wielostopniowe, które pozwalają, w toku prowadzonych „negocjacji” z wykonawcami, na pożądaną modyfikację opisu przedmiotu zamówienia w sposób umożliwiający pogodzenie potrzeb zamawiającego z możliwościami i pomysłami wykonawców.
 

Ważne

Formalizm zamawiających i przywiązanie do trybu przetargu nieograniczonego, których źródło można wskazać w mało czytelnych przepisach obecnie obowiązującej ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych, mają odzwierciedlenie w zmniejszającej się liczbie ofert składanych przez wykonawców w przetargach publicznych. 


Z analizy Prezesa UZP wynika, że w 2018 r. w zamówieniach o wartości poniżej progów unijnych średnia liczba ofert składanych podczas jednego postępowania wyniosła 2,38% (w roku 2016 – 2,87%), zaś w przypadku zamówień o wartościach powyżej progów unijnych średnia ta wyniosła 2,23% (w roku 2016 – 2,51%)2. Po odliczeniu średniej liczby odrzucanych ofert okazuje się, że przeciętnie na jeden polski przetarg przypada zaledwie 0,8 oferty. 

Statystyki dotyczące liczby ofert przypadających na jedno postępowanie nie są widoczne w zamówieniach niepublicznych. Dlatego nowa ustawa z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych, która wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2021 r., czerpała z wzorców zamówień w sektorze prywatnym. 

Na konferencji informującej o nowym Pzp – 23 października 2019 r. – Jadwiga Emilewicz, ówczesna minister przedsiębiorczości i technologii, podkreśliła, że obowiązująca jeszcze ustawa Pzp była już nowelizowana ok. 60-krotnie i stała się całkowicie nieczytelna i trudna w stosowaniu. Za przyczynę takiego zjawiska podała zbyt skomplikowane procedury, które sprawiają, że zamawiający skupiają się na formalnościach, a w zamówieniach wstawiają zbyt wysokie kary umowne i sztywne warunki. Dało się także zauważyć coraz większą niechęć wykonawców do uczestniczenia w zamówieniach publicznych, w przeciwieństwie do zamówień prywatnych. Nowe zamówienia publiczne, jak stwierdziła minister, czerpały z dobrych wzorców – z rynku zamówień komercyjnych.

W nowych przepisach dostrzec można wiele elementów, które mogą w pozytywny sposób wpłynąć na zamówienia publiczne w branży IP/new tech, m.in. większą elastyczność, mniejszy formalizm, prostsze korzystanie z negocjacji oraz pełną elektronizację zamówień. 

Tryb uproszczony – szansa dla branży kreatywnej i innowacyjnej

Istotną zmianą przewidzianą w nowej ustawie Pzp jest wprowadzenie uproszczonej procedury dla zamówień o wartości szacunkowej, nieprzekraczającej progów unijnych (które zostaną ustalone zgodnie z komunikatami Komisji Europejskiej), a przekraczającej kwotę 130 tys. zł. 

Nowe regulacje mają sprzyjać dialogowi z wykonawcami w celu pozyskania jak najlepszych rozwiązań dotyczących konkretnego zamówienia. W przypadku tzw. zamówień podprogowych w nowej ustawie Pzp przewidziano tryb podstawowy, partnerstwo innowacyjne, negocjacje bez ogłoszenia oraz zamówienie z wolnej ręki. Szczególnie istotne w praktyce dla zamawiających będą zasady udzielania zamówień w trybie podstawowym. 
 

Tabela 1.
Tryb zamówienia Lata/odsetek liczby zamówień
2015 2016 2017 2018
Przetarg nieograniczony 83,39% 81,80% 86,10% 88,00%
Przetarg ograniczony 0,83% 0,70% 0,40% 0,34%
Negocjacje z ogłoszeniem 0,07% 0,05% 0,05% 0,04%
Dialog konkurencyjny 0,01% 0,01% 0,02% 0,02%
Negocjacje bez ogłoszenia 0,13% 0,10% 0,14% 0,11%
Zamówienie z wolnej ręki 11,75% 13,42% 9,67% 9,45%
Zapytanie o cenę 3,55% 3,59% 3,29% 1,86%
Partnerstwo innowacyjne 0,00% 0,01% 0,01%
Licytacja elektroniczna 0,27% 0,33% 0,32% 0,17%

Źródło: Sprawozdanie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych o funkcjonowaniu systemu zamówień publicznych w 2018 r., czerwiec 2019 r.


Postępowanie w trybie podstawowym wszczynane będzie poprzez publikację ogłoszenia w Biuletynie Zamówień Publicznych, a w odpowiedzi na ogłoszenie oferty będą mogli składać wszyscy zainteresowani wykonawcy. 

Następnie zamawiający będzie miał trzy możliwości (trzy warianty trybu podstawowego) do wyboru:

Wariant 1. Możliwość wyboru najkorzystniejszej oferty bez przeprowadzania negocjacji – tryb podstawowy bez negocjacji (wariant podobny do obecnie obowiązującego trybu przetargu nieograniczonego) – jeżeli specyfika przedmiotu zamówienia oraz potrzeby zamawiającego będą umożliwiały opisanie w wystarczająco precyzyjny sposób wszystkich warunków zamówienia na etapie wszczęcia postępowania, a zamawiający nie przewidzi możliwości negocjacji ofert.

Wariant 2. Możliwość negocjacji ofert w celu ich ulepszenia, o ile zamawiający przewidział taką możliwość na etapie wszczęcia postępowania (tryb podstawowy z możliwością negocjacji). We wskazanym wariancie negocjacje będą mogły dotyczyć wyłącznie tych elementów treści ofert, które podlegają ocenie w ramach kryteriów oceny ofert, nie będą mogły jednak prowadzić do zmiany treści SWZ – ten tryb może działać w przypadku prostych wdrożeń gotowego oprogramowania czy dostarczenia nieskomplikowanych rozwiązań sprzętowych, gdy zamawiający dobrze wie, czego chce. Co więcej, pozwoli zarzą...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy