Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

30 października 2018

NR 167 (Październik 2018)

Koszty cyklu życia

0 15

Zamawiający, zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1579 ze zm.), wybiera ofertę najkorzystniejszą na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Takimi kryteriami są cena lub koszt albo cena lub koszt i inne kryteria odnoszące się do przedmiotu zamówienia. 

Nowelizacja z 22 czerwca 2016 r. wprowadziła – obok ceny – kryterium kosztu, które może być stosowane jako dodatkowe kryterium obok ceny albo jako samodzielne kryterium bez stosowania kryterium ceny. Kryterium kosztu może być zastosowane jako jedyne kryterium w postępowaniu o wadze 100%.
Ustawodawca wskazał w art. 91 ust. 3b i 3c Pzp, że kryterium kosztu można określić z wykorzystaniem rachunku kosztów cyklu życia. 

Cykl życia, na potrzeby zamówień publicznych, zdefiniowano w art. 2 pkt 1a Pzp, jako wszelkie możliwe kolejne lub powiązane fazy istnienia przedmiotu dostawy, usługi lub roboty budowlanej, w szczególności: badanie, rozwój, projektowanie przemysłowe, testowanie, produkcję, transport, używanie, naprawę, modernizację, zmianę, utrzymanie przez okres istnienia, logistykę, szkolenie, zużycie, wyburzenie, wycofanie i usuwanie.

 

Kryterium kosztu

W przypadku zastosowania kryterium kosztu w zamówieniach publicznych rachunek kosztów cyklu życia może obejmować w szczególności koszty: 

  1. poniesione przez zamawiającego lub innych użytkowników, związane z:
    • nabyciem,
    • użytkowaniem, w szczególności zużycie energii i innych zasobów,
    • utrzymaniem,
    • wycofaniem z eksploatacji, w szczególności koszty zbierania i recyklingu;
  2. przypisywane ekologicznym efektom zewnętrznym, związane z cyklem życia produktu, usługi lub robót budowlanych, dotyczące emisji gazów cieplarnianych i innych zanieczyszczeń, oraz inne związane z łagodzeniem zmian klimatu, o ile ich wartość pieniężną można określić i zweryfikować.

W przypadku gdy zamawiający szacuje koszty z wykorzystaniem podejścia opartego na rachunku kosztów cyklu życia przedmiotu zamówienia, musi określić w specyfikacji istotnych warunków zamówienia dane, które mają przedstawić wykonawcy, oraz metodę, którą zastosuje do określenia kosztów cyklu życia na podstawie tych danych. 

Ważne!

Jeżeli na mocy przepisów prawa Unii Europejskiej, określonych w załączniku XIII do dyrektywy 2014/24/UE lub w załączniku XV do dyrektywy 2014/25/UE, zostanie wypracowana wspólna metoda kalkulacji kosztów cyklu życia, będzie ona obowiązkowo stosowana przez zamawiających. 

 

Aktualnie takiej metody na poziomie europejskim nie wypracowano. Metodę taką na podstawie delegacji ustawowej określił natomiast Minister Inwestycji i Rozwoju w rozporządzeniu wykonawczym z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie metody kalkulacji kosztów cyklu życia budynków oraz sposobu przedstawiania informacji o tych kosztach (Dz. U. z 2018 r., poz. 1357). Rozporządzenie weszło w życie 14 lipca 2018 r. 

Pojęcie rachunku kosztów cyklu życia (Life Cycle Cost – LCC) obejmującego koszty ponoszone w czasie cyklu życia produktu, usługi lub roboty budowlanej nie jest niczym nowym, a analizy kosztów cyklu życia umożliwiające znalezienie zadowalającej, opartej na rzetelnej informacji, odpowiedzi na pytanie, które projekty są najbardziej rentowne w długiej perspektywie, są od wielu lat wykorzystywane na rynku komercyjnym, sporadycznie na rynku zamówień publicznych. 

Rozporządzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju nie ma jednak na celu zastąpienia tych analiz ani ułatwiania podejmowania decyzji gospodarczych, służących badaniu opłacalności poszczególnych projektów. 

Ważne!

Celem wydania ww. rozporządzenia była potrzeba zapewnienia ujednolicenia i wiarygodności kalkulacji służących wyliczeniu kosztów wynikających z ofert różnych wykonawców, które będą oceniane według kryteriów oceny ofert. Wydane zatem zostało w celu ujednolicenia porównania ofert.

 

Ustawodawca w związku z tym bardzo ograniczył składniki kosztów, które zostaną ujęte w zaproponowanej metodzie. Uwzględnił tylko te koszty, które mogą różnić się pomiędzy poszczególnymi ofertami, i tylko te koszty, które można w wiarygodny sposób wyliczyć. Pominął – i jest to w mojej ocenie zgodne z celem wydania rozporządzenia – zmiany kosztów w czasie i ryzyka związane ze zmianami kosztów np. nośników energii. 

W przyjętej metodzie ustawodawca pominął także koszty związane z wycofaniem budynku z eksploatacji, w szczególności koszty zbierania i recyklingu, a także koszty przypisywane ekologicznym efektom zewnętrznym, związane z cyklem życia. Pierwsze koszty pominął zapewne ze względu na przyjęty okres obliczeniowy życia budynku – 30 lat, wychodząc z założenia, że budynki w Polsce po tym okresie nie są jeszcze wycofywane z eksploatacji, a drugie z kosztów uznał za zbyt trudne do wyliczenia. 

Przypomnijmy, że metoda określenia kosztów przypisywanych ekologicznym efektom zewnętrznym powinna spełniać łącznie następujące warunki: być oparta na kryteriach obiektywnie możliwych do zweryfikowania i niedyskryminujących, a także dostępna dla wszystkich zainteresowanych stron. 

Tak, by dostarczenie danych przez wykonawców działających z należytą starannością nie było nadmiernie uciążliwe, także dla wykonawców z państw trzecich, będących stronami Porozumienia Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych lub innych umów międzynarodowych, których stroną jest Unia Europejska.

Kalkulacja i obliczanie kosztów użytkowania

W przyjętym rozporządzeniu ustawodawca określił, że kalkulację kosztów cyklu życia budynku zamawiający sporządza na formularzu danych do określenia kosztów cyklu życia budynku, którego wzór stanowi załącznik do rozporządzenia. W rachunku tym nie uwzględnia się podatku od towarów i usług. W przypadku zastosowania kalkulacji w odniesieniu do części budynku koszty nabycia, użytkowania oraz utrzymania oblicza się dla tej części.
Kalkulację kosztów cyklu życia budynku oblicza się jako sumę kosztów nabycia, użytkowania oraz utrzymania budynku, według wzoru:

\(Cg = Cn + Cuz + Cut\)

gdzie:

Cg– koszty cyklu życia budynku w 30-letnim okresie życia budynku, zwanym dalej „okrese...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy