Dołącz do czytelników
Brak wyników

Wartość robót budowlanych

Artykuły | 11 maja 2018 | NR 161
294

Artykuł 33 ust. 2 Pzp określa, że przy obliczaniu wartości zamówienia na roboty budowlane uwzględnia się także wartość dostaw i usług oddanych przez zamawiającego do dyspozycji wykonawcy, o ile są one niezbędne do wykonania tych robót budowlanych. 

Przepis ten nakazuje więc zwiększyć szacowaną wartość zamówienia o koszty przekazywanych przez zamawiającego dostaw i usług, które są konieczne do wykonania przez wykonawcę robót budowlanych.

Treść tego przepisu zmieniono w 2016 r.1Zmiana polegała na dodaniu obowiązku uwzględniania wartości usług oraz dookreśleniu, że uwzględnianie wartości zarówno usług, jak i dostaw odbywa się wówczas, gdy są one niezbędne do wykonania tych robót budowlanych.

Po ponad roku od wejścia w życie tej zmiany okazuje się, że jej interpretacja budzi kontrowersje. Wątpliwości dotyczą odpowiedzi na pytanie, jakie usługi oddawane przez zamawiającego do dyspozycji wykonawcy można uznać za niezbędne do wykonania roboty budowlanej. Istnieje pogląd, że usługą, której wartość trzeba doliczyć, będzie m.in. koszt sporządzenia dokumentacji projektowej oraz specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych. Według tego poglądu usługa sporządzenia dokumentacji projektowej jest usługą niezbędną do wykonania robót budowlanych, a więc zgodnie z art. 33 ust. 2 Pzp należy jej wartość doliczyć do wartości roboty budowlanej.

Zgodnie z art. 647 k.c. zobowiązaniem inwestora jest dostarczenie projektu jako jednej z czynności związanych z przygotowaniem robót.W związku z tym wartość tego projektu jest ową niezbędną do wykonania robót usługą, o której mowa w art. 33 ust. 2 Pzp. Powyższy pogląd wydaje się całkowicie niesłuszny, tym niemniej należy go wziąć pod uwagę, ponieważ tego typu stanowisko reprezentują – przynajmniej niektóre – instytucje kontrolne. Od uchwalenia ustawy Pzp w 2004 r., aż do roku 2016, art. 33 ust. 2 nakazywał tylko uwzględniać wartość dostaw związanych z wykonywaniem robót budowlanych oddanych przez zamawiającego do dyspozycji wykonawcy.

W komentarzach do ustawy

Po wprowadzeniu zmian w tym przepisie doktryna nie wypowiedziała się jeszcze konkretnie na temat tych kontrowersji. I tak, np. Jerzy Pieróg napisał: Zamawiający może posiadać materiały i urządzenia przeznaczone do wykorzystania w robotach budowlanych będących przedmiotem zamówienia. Jeżeli zamierza je przekazać do użycia przez wykonawcę, powinien dokonać ich wyceny i powstałą wartość doliczyć do wartości zamówienia ustalonej w sposób przewidziany przepisami. Jeżeli zaś kosztorys inwestorski obejmuje te przedmioty, nie powinien ich odliczać od wartości udzielanego zamówienia. Podobnie należy traktować usługi własne lub świadczone przez inne podmioty, które zamawiający udostępni do dyspozycji wykonawcy2.

Paweł Granecki, bez rozwijania tematu, napisał tylko: Przy obliczaniu wartości zamówienia na roboty budowlane w rozumieniu art. 2 pkt 8 Pzp uwzględnia się także wartość dostaw i usług oddanych przez zamawiającego do dyspozycji wykonawcy, jeżeli są one niezbędne do wykonania tych robót budowlanych3.

Małgorzata Stachowiak w komentarzu do ustawy Pzp ocenia: Jest to sytuacja, w której zamawiający, z różnych względów, zakupił lub w inny sposób nabył materiały lub ich część do wykonania robót budowlanych, bądź też osobno zamówił usługi niezbędne dla prawidłowego wykonania robót i zamierza przekazać je wykonawcy w celu użycia do wykonania robót4.

W komentarzu Ewy Wiktorowskiej i Ireny Skubiszak-Kalinowskiej też tylko cytuje się ustawowy przepis po nowelizacji5.

Jak widać, w powyższych komentarzach nie znajdziemy żadnego wyjaśnienia, jak identyfikować „usługi” zapisane w art. 33 ust. 2 Pzp. Trzeba więc ten temat rozważyć na podstawie ogólnych przepisów o szacowaniu wartości zamówienia na roboty budowlane.

Podstawa ustalania wartości zamówienia

Zgodnie z art. 32 ust. 1 i 2 Pzp podstawą ustalenia wartości zamówienia jest całkowite szacunkowe wynagrodzenie wykonawcy, bez podatku od towarów i usług, ustalone przez zamawiającego z należytą starannością. Zamawiający nie może w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy zaniżać wartości zamówienia lub wybierać sposobu obliczania wartości zamówienia. Wynika stąd, że szacując wartość zamówień na roboty, należy brać pod uwagę wszelkie elementy zamówienia.

Ustawodawca określił, że przedmiotem zamówienia na roboty budowlane może być zaprojektowanie i wykonanie robót albo tylko wykonanie robót budowlanych. Artykuł 33 ust. Pzp opisuje sposoby szacowania wartości zamówienia na te rodzaje robót. Nie ulega większym wątpliwościom, że to zamawiający wybiera, czy udzielić zamówienia na same roboty budowlane, czy też według zasady „zaprojektuj i wybuduj”. Często zamawiający najpierw przygotowują dokumentację projektową (zlecając jej wykonanie zgodnie z przepisami ustawy Pzp), a następnie przeprowadzają przetarg na wykonanie robót budowlanych z wykorzystaniem powstałej dokumentacji projektowej jako opisu przedmiotu zamówienia.

Dokumentacja projektowa i specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych są częścią specyfikacji istotnych warunków zamówienia, a następnie także umowy na roboty budowlane. Nie są one usługą przekazywaną wykonawcy, tylko dokumentami, na podstawie których roboty zostaną wykonane. Dokumenty te muszą być uprzednio przygotowane przez zamawiającego. Cena zapłacona za wykonanie dokumentacji projektowej i STWiORB nie ma wpływu na wartość robót.

Ważne!

Dokumentacja projektowa, przekazywana wykonawcy robót budowlanych, nie jest bowiem usługą (obowiązek wykonania projektu przez wykonawcę), tylko finalnym produktem wcześniejszego zamówienia na wykonanie tejże dokumentacji.

Niezbędnym elementem robót budowlanych będzie usługa wykonania dokumentacji projektowej tylko w sytuacji inwestycji, według zasady „zaprojektuj i wybuduj”. W przeciwnym razie zamówienie na projekt i zamówienie na roboty budowlane są dwoma odrębnie szacowanymi zamówieniami i nie dubluje się wartości projektu w zamówieniu na roboty budowlane.

Ważne!

Usługami przekazywanymi wykonawcy, niezbędnymi do wykonania robót budowlanych, mogą być np. usługa ochrony placu budowy lub usługa kierowania ruchem drogowym. Takie usługi trzeba uznać za niezbędne do wykonania robót, które musi, co do zasady, zapewnić wykonawca.

W przypadku przekazania takich usług przez zamawiającego (np. zamawiający zatrudnia już osoby do ochrony lub kierowania ruchem) wykonawca nie będzie ponosił kosztów tych usług, a więc może zaproponować niższą cenę za przedmiot zamówienia.

Podobnie ma się sytuacja z dostawami niezbędnymi do wykonania robót. W przypadku posiadania przez zamawiającego materiałów budowlanych, które chce on przeznaczyć na realizację inwestycji budowlanej, może to zrobić pod warunkiem doliczenia ich wartości do wartości udzielanego zamówienia.

Dla przykładu: cegły, pustaki, rury, cement, beton, kamień, żwir, piasek, drewno, żelbet, kostka brukowa, płyty chodnikowe, metale, ceramika, tworzywa sztuczne, glina, wełna mineralna, dachówka, farby, zaprawy, lepik, styropian, gips, wapno, kruszywo itp. – to różnego rodzaju materiały budowlane, które potencjalnie mogą być przekazane wykonawcy przez zamawiającego. Zamawiający może je zakupić wcześniej, ale ich wartość musi wliczyć do wartości robót budowlanych.

Dlaczego musi to zrobić? Po to właśnie, aby nie zaniżyć sztucznie wartości zamówienia...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy