Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z orzecznictwa KIO

13 lipca 2018

NR 157 (Listopad 2017)

Wezwanie czy uzupełnienie

311

Czy wyjaśnienie polegające na uzupełnieniu dokumentów oraz interpretacji treści oferty, złożone na wezwanie zamawiającego, należy utożsamiać z uzupełnieniem tej oferty? Wątpliwość tę rozstrzyga wyrok w sprawie o sygn. akt: KIO1508/17, wydany przez skład orzekający Krajowej Izby Odwoławczej na rozprawie pod przewodnictwem Daniela Konicza.

Zamawiający P. prowadził w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn. „Zawarcie umowy ramowej na dostawy rur pełnych i perforowanych GRP w latach 2017–2020”. Wartość zamówienia przekraczała kwoty określone w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 Pzp.

Zamawiający 12 lipca 2017 r. poinformował wykonawców biorących udział w postępowaniu o wyborze ofert i zamiarze podpisania umów ramowych z wykonawcami A, B oraz C. Do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 20 lipca 2017 r. wpłynęło odwołanie wykonawcy B od wyboru oferty wykonawcy C.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 7 ust. 1 i 3 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 8 Pzp, przez zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy C, pomimo to, że jest nieważna na podstawie odrębnych przepisów, tj. na podstawie art. 18 pkt 4 ustawy z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 1020), art. 73 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459 ze zm.) oraz art. 205 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1578 ze zm.) – z uwagi na niezłożenie podpisów osób reprezentujących wykonawcę C zgodnie z zasadami reprezentacji tej spółki pod oświadczeniem z 10 maja 2017 r. stanowiącym uzupełnienie oferty tego wykonawcy.

Odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu unieważnienia wyboru oferty wykonawcy C oraz odrzucenie tej oferty, a w przypadku gdyby umowa ramowa na dostawy rur pełnych i perforowanych GRP w latach 2017–2020 z wykonawcą C została zawarta – o unieważnienie tej umowy.

W uzasadnieniu zarzutów odwołujący podkreślił, iż przepis art. 7 Pzp stanowi w ust. 1, że zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców oraz zgodnie z zasadami proporcjonalności i przejrzystości. Z kolei według ust. 3 zamówienia udziela się wyłącznie wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami Pzp. Natomiast w myśl art. 89 ust. 1 pkt 8 Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli jest nieważna na podstawie odrębnych przepisów.

Zasady reprezentacji

Przepis art. 18 pkt 4 wskazanej ustawy przewiduje, że w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego wszczętych i niezakończonych przed 18 października 2018 r., a w przypadku postępowań prowadzonych przez centralnego zamawiającego – przed 18 kwietnia 2017 r., oferty i wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego składa się, pod rygorem nieważności, w formie pisemnej albo – za zgodą zamawiającego – w postaci elektronicznej, podpisane – odpowiednio – własnoręcznym podpisem albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Zamawiający ma bezwzględny obowiązek odrzucenia oferty złożonej bez zachowania formy pisemnej. Oferta złożona z naruszeniem przepisów o formie jest nieważna na podstawie odrębnych przepisów, tj. przepisów k.c. określających skutki niezachowania formy pisemnej zastrzeżonej pod rygorem nieważności.

Jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej formę pisemną, dokumentową albo elektroniczną, czynność dokonana bez zachowania zastrzeżonej formy jest nieważna tylko wtedy, gdy ustawa przewiduje rygor nieważności (art. 73 § 1 k.c.). Natomiast art. 205 § 1 k.s.h. stanowi wyraźnie, że jeżeli zarząd (spółki z o.o.) jest wieloosobowy, sposób reprezentowania określa umowa spółki. Jeżeli umowa spółki nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem.

W nawiązaniu do powyższego odwołujący podał, że sposób reprezentacji komplementariusza wykonawcy C został określony następująco: w przypadku zarządu wieloosobowego do składania oświadczeń i podpisywania dokumentów w imieniu spółki każdy członek zarządu samodzielnie jest uprawniony do kwoty 250 000 zł, zaś powyżej tej kwoty – prezes zarządu łącznie z członkiem zarządu. Nie ulega więc wątpliwości, że pismo wykonawcy C z 10 maja 2017 r., stanowiące uzupełnienie oferty (zawierające oświadczenie wykonawcy), nie zostało podpisane zgodnie ze sposobem reprezentacji wykonawcy C, wskutek czego nie doszło w istocie do uzupełnienia oferty tego wykonawcy.

Ważne!

Zdaniem odwołującego rozróżnić ponadto należy wymóg reprezentacji łącznej spółki z o.o., tzw. czynnej, wynikający z art. 205 § 1 k.s.h. (składanie oświadczeń na zewnątrz) od reprezentacji spółki z o.o., tzw. biernej (przyjmowanie oświadczeń oraz odbiór pism skierowanych do spółki – art. 205 § 2 k.s.h.). O ile zatem odbiór przez jednego członka zarządu korespondencji skierowanej do spółki z o.o. jest skuteczny, o tyle – przy sposobie reprezentacji łącznej spółki z o.o. – złożenie oświadczenia w imieniu spółki przez tylko jednego członka zarządu powoduje nieważność takiej czynności prawnej. Z sytuacją powyższą mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.

Pismo wykonawcy C stanowiło uzupełnienie oferty o dokumenty i wyjaśnienia (oświadczenie) składane w toku postępowania. Z tego względu pismo to powinno być złożone zgodnie z zasadami reprezentacji tego wykonawcy. Jego oferta została podpisana przez dwóch członków zarządu, jednak nie została ona uzupełniona. Pismo z 10 maja 2017 r. (w kwestii wyjaśnień dotyczących podpisu) nie może – z powyższych względów – być uznane za uzupełnienie oferty. Oferta powinna być przygotowana tak, by zamawiający nie musiał dociekać, kto złożył podpis na ofercie. Pismo powinno być podpisane czytelnie, imieniem i nazwiskiem, a jeśli podpis jest nieczytelny, powinien być opatrzony pieczęcią imienną, zgodnie z praktyką obrotu.

Oświadczenie z 10 maja 2017 r. nie może zatem zostać potraktowane jako oświadczenie wykonawcy C, a co za tym idzie – nie powinno być brane pod uwagę przy ocenie kompletności jego oferty.

Odpowiedź zamawiającego

Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu stwierdził, że bezspornie oferta wykonawcy C złożona została w formie pisemnej z podpisami dwóch członków zarządu, a więc zgodnie z reprezentacją spółki, wobec czego żaden z przepisów przywołanych w podstawie prawnej zarzutu nie został naruszony. Wskazał również, że pismem z 8 maja 2017 r. nie występował o zmianę lub uzupełnienie oferty, co sugeruje odwołujący, gdyż zmiana jej treści i tak nie byłaby dopuszczalna. Zamawiający na podstawie art. 87 ust. 1 Pzp zwrócił się do wykonawcy C o wyjaśnienie drobnej kwestii dotyczącej podpisu jednego z członków zarządu tej spółki na złożonej ofercie, a mianowicie w celu uzyskania potwierdzenia lub zaprzeczenia, czy podpis nieopatrzony pieczątką imienną jest podpisem członka zarządu. Kwestia ta nie miała żadnego wpływu ani znaczenia dla oceny skuteczności i poprawności złożonej oferty, ponieważ została ona podpisana zgodnie z zasadami reprezentacji spółki.

Zamawiający, co pozostaje niekwestionowane również w bogatym orzecznictwie Izby, może wystąpić do wykonawców z wnioskiem o wyjaśnienie swoich nawet najmniejszych i najdrobniejszych wątpliwości dotyczących złożonej oferty na każdym etapie postępowania. Od oceny wyjaśnień zależy również, jaki użytek zrobi z nich zamawiający. Kolejna wątpliwość wystąpiłaby wówczas, gdyby zamawiający otrzymał odpowiedź przeczącą.

W rozważanym przypadku, nawet bez skierowania pisma do wykonawcy C o wyjaśnienie, zamawiający musiałby uznać ofertę spółki C za złożoną w sposób prawidłowy. Pieczątka imienna nie decyduje o skuteczności oświadczenia woli złożonego w dokumencie, który został podpisany odręcznie, choćby były trudności z odczytaniem podpisu. Za utrwalony należy bowiem uznać pogląd, zgodnie z którym podpis winien zasadniczo zawierać co najmniej nazwisko, choć nie musi ono być w pełni czytelne ani podane w pełnym brzmieniu. Wystarczające jest, aby podpis składał się z liter i umożliwiał identyfikację auto...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy