Dołącz do czytelników
Brak wyników

Jak wygrać przetarg

19 lipca 2018

NR 156 (Październik 2017)

Weryfikacja związana z udzieleniem potencjału

0 1

Możliwość ubiegania się o uzyskanie zamówienia publicznego determinowana jest wieloma czynnikami, w tym koniecznością spełnienia przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu (art. 22 ust. 1 Pzp). 

Przepisy ustawy – Prawo zamówień publicznych przewidują, że gospodarz postępowania jest uprawniony do wykreowania kryteriów kwalifikacji mieszczących się w zakresie następujących sfer:

  • kompetencji lub uprawnień do prowadzenia określonej działalności zawodowej – o ile wynika to z odrębnych przepisów (art. 22b Pzp),
  • sytuacji ekonomicznej lub finansowej (art. 22c Pzp),
  • zdolności technicznej lub zawodowej (art. 22d Pzp).

Swoboda zamawiającego w określeniu kryteriów kwalifikacji ograniczona jest regulacjami Pzp, w tym dyrektywą o charakterze ogólnym, wyrażoną w art. 22 ust. 1a Pzp, nakazującą gospodarzowi postępowania określanie ich w sposób:

  • proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz
  • umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności.

Nakaz ten dotyczy również wymaganych od wykonawców środków dowodowych.

Poleganie na zasobach innego podmiotu

Udogodnieniem przewidzianym przez ustawodawcę dla wykonawców jest możliwość wsparcia się zasobami podmiotów trzecich. Zgodnie z art. 22a ust. 1 Pzp wykonawca może – w celu potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu – w stosownych sytuacjach oraz w odniesieniu do konkretnego zamówienia lub jego części polegać na:

  • zdolnościach technicznych lub zawodowych bądź
  • sytuacji ekonomicznej lub finansowej

– innych podmiotów, niezależnie od charakteru prawnego stosunków prawnych łączących go z nim.

A contrario w zakres zasobów, na których wykonawca może polegać, nie wchodzą kompetencje lub uprawnienia do prowadzenia określonej działalności zawodowej (art. 22a ust. 1 Pzp w zw. z art. 22 ust. 1b Pzp). Dodatkowe ograniczenie w poleganiu za zasobach podmiotu trzeciego wynika wprost z art. 22a ust. 3 Pzp i dotyczy niektórych warunków przynależących do kategorii: zdolność techniczna lub zawodowa. W myśl wskazanej regulacji w odniesieniu do warunków dotyczących wykształcenia, kwalifikacji zawodowych lub doświadczenia wykonawcy mogą polegać na zdolnościach innych podmiotów, jeśli podmioty te zrealizują roboty budowlane lub usługi, do realizacji których te zdolności są wymagane.

Ważne!

Swoboda w podejmowaniu decyzji o powołaniu się na zasoby podmiotu trzeciego jest również ograniczona czasowo. Należy wskazać, że w świetle art. 22a ust. 6 Pzp zamawiający powinien zdecydować się na korzystanie z potencjału podmiotu trzeciego już w momencie składania oferty lub wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Jeżeli wykonawca podejmie decyzję o samodzielnym wykazywaniu spełniania warunków udziału w postępowaniu, nie będzie uprawniony do powołania się na potencjał podmiotu trzeciego na podstawie art. 22a ust. 6 Pzp, gdyż przepis ten takiej możliwości nie przewiduje. Zgodnie z jego treścią możliwość powołania się na nowy podmiot udostępniający potencjał jest zastrzeżona wyłącznie dla sytuacji, w której uprzednio wykonawca wykazywał spełnienie warunku udziału w postępowaniu z wykorzystaniem instrumentu, o którym mowa w art. 22a ust. 1 Pzp.

Innymi słowy, udział podmiotu trzeciego musi wynikać już z oświadczeń i dokumentów złożonych w terminie składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Taki sposób interpretacji art. 22a ust. 6 Pzp, wyrażony m.in. przez Prezesa UZP1, koresponduje ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku TSUE z dnia 4 maja 2017 r., C-387/14 (Esaprojekt sp. z o.o. przeciwko województwu łódzkiemu), w którym organ ten, na podstawie regulacji nieobowiązującej już dyrektywy 2004/18/WE wskazał, że przepisy zawarte w tym akcie stoją na przeszkodzie temu, by po upływie terminu zgłoszeń do udziału w postępowaniu wykonawca przekazał instytucji zamawiającej: dokumenty, których nie zawierała jego pierwotna oferta, takie jak (…) zobowiązanie do oddania do dyspozycji tego wykonawcy zdolności i środków niezbędnych do realizacji rozpatrywanego zamówienia. Na marginesie, należy zauważyć, że przyjęte rozwiązanie budzi zastrzeżenia dotyczące równego traktowania wykonawców, których sytuacja jest różnicowana w zależności od tego, czy powoływali się już pierwotnie na zasób podmiotu trzeciego, czy też podjęli próbę samodzielnego wykazania tych okoliczności.

Udział podmiotu trzeciego musi wynikać już z oświadczeń i dokumentów złożonych w terminie składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. 

Ukazane ograniczenia nie powinny modyfikować wniosku o charakterze ogólnym, iż wykonawcom przysługuje szeroka swoboda w poleganiu na zasobach podmiotu trzeciego. Przykładowo można wskazać, że są oni uprawnieni do zgodnego z własnym interesem polegania na zasobie jednego podmiotu lub kilku, a także polegania na tych zasobach w obszarze jednego lub kilku warunków udziału w postępowaniu. Dodatkowo wykonawcy nie została ograniczona swoboda zadecydowania o tym, czy będzie polegać na zasobach w zakresie jednej kategorii warunków (dotyczących sytuacji ekonomicznej), czy też w obszarze kilku spośród nich (np. warunki dotyczące sytuacji ekonomicznej i zdolności technicznej).

Zakres weryfikacji

Skorzystanie przez wykonawcę z przysługującego mu na podstawie art. 22a ust. 1 Pzp uprawnienia wywołuje określone konsekwencje, zarówno dla niego, jak i dla zamawiającego, w tym m.in. przejawiające się w obowiązkach weryfikacyjnych aktualizujących się po stronie tego drugiego. Gospodarz postępowania obowiązany jest do ustalenia na podstawie środków dowodowych dostarczonych mu przez uczestnika postępowania, czy:

  • wykonawcy w sposób skuteczny zostały udostępnione zasoby przez podmiot trzeci,
  • udostępniane wykonawcy zasoby pozwalają na wykazanie spełniania warunków udziału w postępowaniu,
  • nie zachodzą wobec podmiotu udzielającego podstawy wykluczenia, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 13–22 i ust. 5 Pzp (przy czym przesłanki fakultatywne wykluczenia, wyłącznie jeżeli zamawiający przewidział ich stosowanie w danym postępowaniu).

Jednocześnie należy zauważyć, że wymienione czynności weryfikacyjne wchodzą w zakres ogólnego badania potencjału podmiotowego wykonawcy. Badanie wskazanych okoliczności następuje bowiem wyłącznie dlatego, że pretendent do uzyskania zamówienia powołał się na zasoby innego podmiotu w celu wykazania spełniania warunków udziału w postępowaniu, które – co do zasady – powinien spełniać sam. W związku z powyższym weryfikacja tych okoliczności, tak samo jak w przypadku wykonawcy będzie zasadniczo dwuetapowa. Weryfikacja wstępna, opierająca się na oświadczeniach, o których mowa w art. 25a ust. 1 Pzp, będzie poprzedzała weryfikację definitywną, przeprowadzoną na podstawie oświadczeń i dokumentów, o których mowa w art. 25 ust. 1 Pzp.

Środki dowodowe

W ramach procesu udzielania zamówień publicznych podstawowym sposobem weryfikacji udowadnianych okoliczności jest badanie dokumentów. W wyniku nowelizacji

z 2016 r. metodę tę zmodyfikowano, rozszerzając stopień, w jakim analizowane są oświadczenia własne uczestników postępowania. Zgodnie z art. 25a ust. 1 i 2 Pzp wykonawca do oferty lub wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu dołącza oświadczenie własne, przybierające postać zwykłą albo JEDZ. Oświadczenia te obejmują informacje wstępnie potwierdzające okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 i 3 Pzp, w zakresie wskazanym przez zamawiającego w ogłoszeniu o zamówieniu lub w SIWZ.

Jeżeli wykonawca powołuje się na zasoby innych podmiotów, to zgodnie z art. 25a ust. 3 Pzp w celu wykazania braku istnienia wobec nich podstaw wykluczenia oraz spełniania w zakresie, w jakim powołuje się na ich zasoby, warunków udziału w postępowaniu w zależności od wartości zamówienia, obowiązany jest:

  • złożyć także JEDZ dotyczące tych podmiotów – jeżeli wartość zamówienia jest równa kwotom określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 Pzp lub je przekracza albo
  • zamieścić informacje o tych podmiotach we wstępnym oświadczeniu własnym – jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 Pzp.

Jeżeli ww. oświadczenia zostaną złożone w sposób prawidłowy i obejmą swą treścią wymagane informacje, z pewnością pozwalają na wstępne ustalenie, czy udostępnione zasoby są wystarczające, by wykazać spełnienie warunku udziału w postępowaniu, oraz czy wobec podmiotu udzielającego potencjał nie zachodzą podstawy wykluczenia.

Ważne!

Kwestie te w sposób ostateczny będą podlegać ustaleniu wyłącznie w stosunku do podmiotów trzecich, które udostępniają potencjał wykonawcy, którego oferta w toku postę...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy